Wie was Socrates? *
Socrates (469 - 399 voor.Christus.) beschouwd als de vader van de filosofie, was een filosoof die in de straten van Athene, gesprekken voerde met allerlei mensen, niet om filosofie te onderwijzen, maar om het praktisch toepasbaar te maken voor iedereen, ongeacht beroep of kennis.
Volgens overlevering gebruikte hij het "Ken U Zelve" als een centraal uitgangspunt in zijn filosofie.
Voor hem betekende het dat men zijn eigen onwetendheid moest erkennen als beginpunt van ware wijsheid.
Het Socratisch café beoogt een plek te zijn waar ruimte en rust heerst met de bedoeling om vragen uit te werken binnen filosofische thema's. Dat zijn alledaagse thema's die iedereen raken, maar met een vraagteken.
* Socrates (vaak ook gespeld als Sokrates in het Grieks)
Ontstaan van het Socratisch Gesprek
Socratische Gesprekken Cafés bestaan in het hele land.
De aanwezigheid van meerdere Socratische Cafés in Nederland, verenigd o.a. in de Akademie van Sokrates,
gebeurt door particulier initiatief en vindt plaats op vrijwillige basis, dus onbetaald.
Het zijn vaak mensen die geïnspireerd zijn door de praktische filosofie. Zo zijn in Nederland inmiddels meerdere cafés of ontmoetingsplekken ontstaan waarvan sommigen al 15 jaar bestaan en waar bekende mensen/schrijvers hun sporen hebben achtergelaten of nog actief zijn.
Maar ook niet filosofen kunnen dergelijke acties ondernemen. Het zijn o.a. mensen uit het onderwijs, psychologen, therapeuten of consultancy e.a..
In Nederland zijn het o.m. Jos Kessels, filosoof, schrijver en consultant, bekend om zijn bijdragen aan de praktische toepassing van filosofie in het dagelijks leven en het bedrijfsleven. Hij gelooft in de kracht van de Socratische methode en dialoog om tot inzicht en begrip te komen, net als Socrates.
Ook andere grote namen zoals o.m. Jos Delnoy, Eric Boers, Pieter Mostert, Karel van Haaften e.a., hebben hun sporen nagelaten.
De Socratische Werkwijze
Het is een gemeenschappelijk gesprek, waarin we onderzoeken wat we denken op basis van welke argumenten m.b.t. het gekozen thema. De Socratische gespreksbenadering houdt in dat gesprekspartners hun mening en oordeel uitstellen en nauwkeurig luisteren naar elkaar om daarna gerichte vragen te stellen.
Dankzij vragen van anderen heb je tijd om na te denken en je bewust te worden van onderliggende opvattingen en de betrekkelijkheid daarvan, dat tot diepere inzichten kan leiden.
De gespreksleider bewaakt de voorwaarden, de veiligheid en de methode van het gesprek. Deze worden aan het begin van elke bijeenkomst toegelicht.
De bijeenkomst duurt 3 uur, dat is nodig om in rust het hele proces te volgen.
De persoonlijke ervaringen staan centraal en dienen als voorbeeld. Het gaat niet om beroepskennis, filosofische of andere boekenkennis en wijsheden. Hierdoor kan de toegang laagdrempelig blijven.
"De filosofische 'waarheid' is geen kwestie van kennis, maar van inzicht. Men beheerst haar niet door geleerdheid, maar door zelf denken" , aldus Leonard Nelson.